Stan ‘The Man’ Lee December 28, 1922 – November 12, 2018

Made by Nanaki

Black Panther, Fantastic Four, Spider-Man, Hulk, Iron Man, X-Men, Daredevil, Thor en vele andere Marvel helden zijn mede ontstaan uit het brein van Stan ‘The Man’ Lee. Op 28 december 1922 is Stanley Martin Lieber geboren in New York. Op 17 jarige leeftijd raakt hij betrokken bij Timely Comics, de uitgeverij die later omgedoopt zou worden tot Marvel Comics. Tot één van zijn eerste werken behoort Captain America Comics 3 uit 1941 waar hij voor de eerste keer gebruik maakte van het pseudoniem Stan Lee wat later zijn naam en handelsmerk zou worden. Nadat Lee in het leger heeft gediend kwam hij terug bij Timely, wat nu bekend stond onder de naam Atlas Comics. In deze tijd stond de uitgeverij bekend om horror, western science fiction, comedy en romantiek.

Het was echter eind jaren ’50 dat Marvel de echte stap naar de welbekende superheroes maakte. Niet uit eigen beweging, maar dankzij haar grootste concurrent, DC comics. Hier ontstond Justice League, een groep van superhelden die ontzettend aansloeg bij het publiek. Stan stond op het punt om een carrière switch te maken en had niets te verliezen. Hij volgde een advies van zijn vrouw op om helden te creëren die niet alleen superkrachten hadden, maar ook menselijk waren in hun emoties, fouten en omgang met elkaar.  Helden met een rugzakje. Lee bedacht Marvel’s first family; The Fantastic Four. Mede gebaseerd op zijn eerdere Challengers of the Unknown voor DC. Samen met onder andere Steve Ditko en Jack Kirby bedacht Stan Lee vele andere van de nu zo geliefde helden.

Dit was niet alles waar Lee bekend om zou staan. Hij introduceerde ook de credit page op de splash page van de comics. Waar voorheen alleen de schrijver en tekenaar bekend waren kwamen nu de ‘letterer’ ‘inker’ en alle andere eraan te pas. Lee wilde de kloof tussen de makers en lezers verkleinen door de makers een naam en gezicht te geven. Begin jaren 70 stopte Lee met het schrijven van comics, maar zeer zeker niet met comics in het algemeen.

Stan Lee werd een pseudoniem voor Marvel. Ook niet vreemd, aangezien hij zo’n beetje het gezicht van deze uitgeverij werd. Marvel is uitgegroeid tot één van de grootste comic maatschappijen ter wereld en heeft inmiddels ook de succesvolle stap naar het witte doek gemaakt met tientallen comic boek verfilmingen. Ook hier werd Stan Lee een graag gezien gezicht. In X-Men uit 2000 kreeg hij zijn eerste van vele cameo’s die voor de fans een hoogtepunt uit de films werden. Er werd voor uitkomst al veel gespeculeerd in wat voor cameo we Lee nu we te zien zouden krijgen. Dat Lee in elke film van de MCU te zien was in vele films daarbuiten zorgde natuurlijk tot veel speculatie, want wat of wie is Stan Lee nu in al deze films? James Gunn heeft hier een antwoord op gegeven door hem als informant voor The Watchers neer te zetten in Guardians of the Galaxy 2. Dat hij een Watcher zou zijn was een vrij populaire fan theorie, die door vele fans werd geloofd en wat gehoopt werd. Gunn heeft hier op de juiste wijze gehoor aan gegeven.

Stan Lee was overigens niet alleen in de Marvel films te zien. Ook in DC heeft hij een pracht van een cameo gehad in de geanimeerde Teen Titan Go, waar hij nog snel even ‘Excelsior’ zijn catchphrase uitschreeuwt wanneer hij beseft dat het geen Marvel is waar hij in zit. Uiteraard was Lee het gezicht van Marvel, maar hiermee verkleinde hij de kloof tussen deze twee maatschappijen op een luchtige manier. Twee van mijn persoonlijke favoriete cameo’s zijn echter in het eerste seizoen van Heroes en Mallrats van Kevin Smith. Met de eerste gaf hij voor mijn gevoel zijn zegen aan deze serie die zo erg leende op de helden van Marvel om dit vanaf dat moment echt te doen. Die aflevering was overigens ook echt het kantelpunt daarin, voorheen zagen we alleen ‘onbekende’ comics. Vanaf dat moment zagen we de eerste Marvel comic. Mallrats is echter mijn favoriet. Hier heeft Brody (Jason Lee) een toevallige ontmoeting met Lee. Stan Lee speelt zichzelf en gaat met hem in gesprek over zijn personages en wat er destijds in zijn leven speelde bij de creatie van deze characters. Brody heeft liefdesverdriet en weet niet meer wat te doen. Dankzij het advies en het mentorschap van Lee weet hij de juiste keuzes te maken. Hier zien we Lee als Stan Lee, alhoewel niet al zijn verhalen waarheid zijn natuurlijk. Maar verfrissend, eerlijk, herkenbaar en familiar.

De man mag dan 12 november 2018 overleden zijn, maar zijn nalatenschap zal voor altijd zijn. Wat hij teweeg heeft gebracht in de comic wereld is ongekend. Geen enkele schrijver of tekenaar heeft het succes en de faam gehad die Stan Lee heeft mogen meemaken. Na hem zal dit ook nooit weer voorkomen. Hij was de juiste man op de juiste plaats. Stan is vereeuwigd in de films, de comics en zelfs als action figure. Marvel zal niet meer hetzelfde zijn zonder hem.

Excelsior!