Alien

Poster voor de film "Alien"

Alien

R 117 min - Horror, Action, Thriller, Science Fiction
Your rating:

Language:  English, Spanish
Release Date:  1979
Director:  Ridley Scott
Runtime:  1 h 57 min
Writers:  Ronald Shusett


Tagline: In space no one can hear you scream.

Eén van de bekendste science fiction films aller tijden met in de hoofdrol één van de bekendste leading women. Een succesverhaal dat 3 sequels en 2 spin off crossovers (met “Predator”) als gevolg heeft gehad. Maar deze eerste “Alien” film blijft nog altijd de spannendste uit de serie. Het gegeven is simpel: een vrachtschip genaamd Nostromo is onderweg naar de Aarde om hun lading te lossen. De crew bevindt zich in hypersleep maar wordt door de boordcomputer (genaamd Mu-TH-R 182, in de volksmond ook wel “Mother” genoemd) gewekt omdat deze een SOS-signaal heeft ontvangen afkomstig van een afgelegen maan. De crew gaat op onderzoek uit omdat het protocol dit voorschrijft. Ze vinden een neergestort ruimtevaartuig met het uitgedroogde lijk van een bemanningslid nog achter het controlepaneel. Ergens in de onderste lagen van het vaartuig vinden ze een kamer die vol staat met eieren. En net op dat moment komt één van de eieren uit……

“Alien” is een prima mix van science fiction, horror, actie en suspense. De Nostromo is niet een plek waar je op je gemak even een wandelingetje maakt: het schip is donker en vol met nauwe ruimtes die zelfs claustrofobische neigingen opwekt, ook als je hier van tevoren geen last van had. Denk daarbij aan het feit dat een onbekende buitenaardse levensvorm dit schip teistert, een levensvorm die wordt omgeschreven als het perfecte roofdier, de perfecte moordenaar. Dat hier meer achter steekt dan slechts een SOS-signaal van een afgelegen maan moge duidelijk zijn. In veel science fiction films kom je iets van een geheime agenda tegen, “Alien” is daar geen uitzondering op.

De hele film speelt zich af rond de 7 bemanningsleden, verder zien we geen enkel ander teken van leven behalve de alien en de kat van Ellen Ripley (gespeeld door Sigourney Weaver). Hiermee komen we gelijk op een ander opvallend aspect van deze film: de leading lady. Anno 1979 waren er nog niet veel films met een sterke vrouw in de hoofdrol, maar Sigourney Weaver heeft dankzij haar rol als Ellen Ripley hier een trademark van gemaakt. Zelfs heden ten dage staat ze nog bekend als de eerste actrice die een sterke vrouwelijke hoofdrol heeft neergezet. Hier geen stoere soldaten of eenzame helden: deze vrouw zorgt er in haar eentje voor dat er wat ondernomen wordt en probeert wanhopig de boel bij elkaar te houden (want uiteraard zorgt de rest van de crew alleen maar voor chaos en paniek op cruciale momenten). Zij heeft hiermee een echte trend in gang gezet, want tegenwoordig kijken we niet meer op van een sterke vrouwenrol in een film. 30 jaar geleden was dit vernieuwend en Sigourney Weaver is daar dus voornamelijk verantwoordelijk voor, iets wat zij in opvolgende films uit deze reeks verder heeft uitgediept. Waar je hier ziet dat ze puur uit overlevingsinstinct handelt en het ondertussen flink in haar broek doet, zal later blijken dat ze door de omstandigheden een harde, taaie tante wordt, de enige die weet hoe te handelen waar het de alien (ook wel xenomorph genoemd) betreft. In eerste instantie was het karakter van Ripley geschreven als een man, maar omdat er in die tijd geruchten de ronde gingen dat andere filmstudios ook werkten aan sterke vrouwen in de hoofdrol, heeft men ervoor gekozen om van Ripley een vrouw te maken. Met succes, zoals wel blijkt, want er zijn zelfs studies gedaan naar dit fenomeen, studies waarin deze film meer dan eens genoemd wordt.

“Alien” is een mengelmoes van invloeden uit oudere science fiction films: wanneer de crew een groot buitenaards wezen (niet de Alien) vindt achter het controlepaneel van een neergestort ruimtevaartuig, roept dit herinneringen op aan “Planet of the Vampires” uit 1965 van Mario Bava. Verder zijn we het fenomeen van een buitenaards wezen dat een schip infiltreert en de bemanning uitmoord ook al tegen gekomen in “It! The Terror From Beyond Space” uit 1958 van de hand van Edward L. Cahn. In “The Thing From Another World” (uit 1951, van regisseur Howard Hawks en de originele inspiratiebron voor John Carpenter’s “The Thing”) zien we hoe een groep soldaten wordt opgejaagd in kleine ruimtes, wat doet denken aan het claustrofobische aspect van de Nostromo in “Alien”. Er is zelfs een rechtzaak geweest omtrent de vermeende invloeden van “Alien”, een rechtzaak gestart door A.E. van Vogt, een science fiction auteur en schrijver van het boek “The Voyage of the Space Beagle”, waar buitenaardse wezens eieren leggen in mensen die vervolgens uitkomen en hun weg naar buiten vreten (klinkt inderdaad bekend, of niet dan?). Hoe dan ook, ook al is lang niet alles even origineel aan “Alien”, het is wel deze film die de geschiedenis is ingegaan als klassieker. Enkel “The Thing From Another World” kan hier over meepraten: deze film is namelijk opgenomen in de National Film Registry als cultureel cruciale film.

Deze film heeft lang in de pijplijn gezeten en allerlei ideëen die in de loop der jaren zijn geopperd door verschillende mensen zijn in andere films terecht gekomen voordat dit resultaat er kwam. Zo blijkt maar weer dat wat in het vat zit niet verzuurt. Een aantal mensen zijn bij elkaar gekomen om ideëen uit te wisselen en samen aan een project te werken, dat in eerste instantie niet “Alien” maar “Memory” werd genoemd. Eén en ander liep anders dan gepland maar een paar van de ideëen zijn uiteindelijk toch in “Alien” verwerkt. Dit geldt o.a. voor Moebius’ ontwerp voor de ruimtepakken die de bemanning van de Nostromo gebruikt, en uiteraard is Giger’s wereldberoemde ontwerp voor de xenomorph ook in de film terecht gekomen. Een paar jaar later kwamen Dan o’Bannon en Ronald Shusett, de scriptschrijvers van “Alien”, bij elkaar om ideëen die voor andere films bedacht waren te verwerken in wat uiteindelijk “Alien” werd. Zo zijn ideëen die oorspronkelijk bedoeld waren voor o.a. “Gremlins” in “Alien” terecht gekomen. Op dit moment droeg het project niet meer de naam “Memory” maar werd het “Star Beast” genoemd, een naam waar ze toch niet zo over te spreken waren. De titel “Alien” is het uiteindelijk geworden omdat het woord zo vaak in het script wordt genoemd. Aangezien het woord alien tegenwoordig haast synoniem is voor een buitenaards wezen is dat geen verkeerde zet geweest.

Als je van science fiction houdt moet je deze film gewoon gezien hebben. Zo’n beetje alles klopt aan deze film en men weet het gevoel van de crew goed over te brengen via het witte doek. Daarnaast heeft men een goed gegeven neergezet om verder uit te bouwen in de latere “Alien” films, die zeker niet het niveau halen van deze eerste, maar ook zeker niet de minste films zijn. Ik kan me haast niet voorstellen dat er filmliefhebbers zijn die deze film niet gezien hebben, maar mocht dat zo zijn: haal je achterstand in en kijk “Alien”. Kijk en huiver, want dit mag je niet gemist hebben.