A Scanner Darkly

Poster voor de film "A Scanner Darkly"

A Scanner Darkly

R 100 min - Animation, Drama, Crime, Science Fiction, Thriller
Your rating:

Language:  English
Release Date:  2006
Director:  Richard Linklater
Runtime:  1 h 40 min


Tagline: Everything Is Not Going To Be OK

Rotoscoping is een animatietechniek waarbij het reeds gefilmde live action deel overgetekend wordt door een tekenaar/computer. Alhoewel het een techniek en term is die velen niet bekend in de oren zal klinken, is het wel een techniek die vaak gebruikt is. Het is in Star Wars gebruikt oor de lightsaber effecten, in oude Disney tekenfilms voor de menselijke karakters en in The Good, The Bad and The Ugly tijdens de openingcredits. De 1978 versie van Lord of the Rings is een film die geheel gemaakt is met rotoscoping techniek. De gehele film is eerste gefilmd en nadien geanimeerd. Tegenwoordig is het een techniek die niet erg veel meer voorkomt, tenminste niet om een gehele film te animeren op deze wijze. De uitzondering hierop is de 2006 film A Scanner Darkly van Richard Linklater. Het resultaat van een geheel geanimeerde film met rotoscoping is iets wat je moet liggen of niet. Je kijkt naar een animatie, maar niet een reguliere animatie.

A Scanner Darkly is een verhaal van Phillip K. Dick. Phillip K. Dick zal geen onbekende zijn voor de liefhebbers van science fiction en cyberpunk. Een aantal van zijn werken zijn verfilmd waarvan de bekendste “Do Androids Dream of Electric Sheep?” is die filmkenners kennen onder de naam Blade Runner.

In de nabije toekomst heeft Amerika de strijd tegen de drugs verloren. De laatste drughype is de zogenaamde Substance D. Susbstance D is een drug met hallucinerende werking. Bij overmatig gebruik kan er een gespleten persoonlijkheid gecreëerd worden en is er kans op zware hersenschade doordat de linker en rechter hersenhelft niet meer samenwerken.

Bob Arctor (Keanu Reeves) is een undercover agent die de drugswereld infiltreert en hoopt om een Substance D netwerk op te rollen. Hij woont samen met een aantal drugsgebruikers in een buitenwijk van Amerika waar hij de dagen doorkomt met drugsgebruik, en vreemde door drugs beïnvloede conversaties. Het netwerk probeert hij op te rollen door hoge aantallen Substance D te kopen van zijn vriendin Donna Hawthorne (Winona Ryder) die op haar beurt weer een cocaïne gebruiker is. Om in zijn rol te blijven is er op een gegeven moment voor Bob geen andere mogelijkheid meer dan om ook Substance D te gaan gebruiken.

Op zijn werk staat Bob bekend als Fred en maakt hij gebruik van een scramble suit, waardoor hij niet herkenbaar is. Niemand weet dan ook dat Fred Bob is. Fred krijgt de opdracht om Bob en zijn huisgenoten te onderzoeken, want Bob koopt de laatste tijd wel erg grote hoeveelheden Substance D van Donna. Deze opdracht in combinatie met het gebruik van Substance D laten de beide levens van Fred/Bob door elkaar lopen en samengaan tot het uiteindelijk tot een climax komt.

A Scanner Darkly is een cyberpunk pur sang. Met A Scanner Darkly heb je te maken met een film die niet een cyberpunk is qua samengang van mens en techniek, maar de thematiek voor wat betreft wat realiteit is komt hier wel overduidelijk in naar voren. Aan de andere kant echter is A Scanner Darkly in zijn geheel geen cyberpunk maar juist een drugsfilm. Beide aspecten komen goed naar voren en zullen dan ook liefhebbers van deze genres meer dan aanspreken. Phillip K. Dick heeft in zijn boek duidelijk da nadruk gelegd op het drugsgebruik en de gevolgen hiervan. Richard Linklater heeft in zijn verfilming van diens boek ook duidelijk de nadruk erop gelegd en heeft zelfs het nawoord van de auteur opgenomen in zijn film. In het nawoord komt er een lijst van drugsslachtoffers voorbij en wat de gevolgen bij hen waren. Bij de film is deze exact overgenomen.

Na twee minder succesvolle adaptaties van verhalen van Phillip K. Dick werd het voor Richard Linkwater erg moeilijk om de rechten te verwerven voor het verfilmen van A Scanner Darkly. Het feit dat A Scanner Darkly één van Phillip’s favoriete verhalen was hielp hier ook niet mee. Een gesprek met Laura Leslie en Isa Hackett (de dochters van Phillip K. Dick) was hetgeen wat Richard de rechten hielp verwerven. Hij dacht namelijk net zo over het drugsgebruik als Phillip en dat is wat de dochters deed overtuigen van zijn bedoelingen.

Na het verwerven van de rechten en het samenstellen van de cast en crew duurde het nog een hele tijd voordat de film eindelijk het daglicht zag. De eerste groep animatoren moesten eerst leren om met de programmatuur om te gaan om de rotoscoping techniek toe te passen. Dit duurde zo ellendig lang dat het budget voor de film 2 miljoen dollar meer geworden is. Het had weinig gescheeld of de film had het daglicht in zijn geheel niet gezien als men de originele animators aan het werk had gelaten. De gehele animatieset is overgenomen door twee lokale animatoren die wel met de programmatuur om konden gaan en A Scanner Darkly eindelijk af hebben weten te ronden.

A Scanner Darkly valt in de categorie “Love em or Hate em” en dan voornamelijk om de animatietechniek. Bij mij valt deze in de Love em categorie. Het verhaal is erg goed en sleept je mee. De acteerprestaties deden mij bij tijd en wijle aan beste drugs film (naar mijn mening) of all times; Fear and Loathing in Las Vegas denken. Het rotoscoping geeft deze al vreemde film net dat stukje extra wat de film naar een hoger niveau tilt. Ben je een liefhebber van cyberpunk, dan moet je deze zeker zien. Hou je van een ander soort film en kun je animatie waarderen dan kan ik je deze ook zeker aanbevelen!