Interview Mieke de Jong over Centraal

Ik ben eerst en vooral scenarist, van grote (Oorlogswinter) en kleine (Lena) films, voor volwassenen (Het Zuiden, Ochtendzwemmers), en voor kinderen (Knetter, Iep!, Meester Kikker). Mijn kortste werk was een animatiefilm van 3 minuten (As boys grow) en mijn langste waren tv-series (o.a. Alleen op de Wereld en Annie MG).

Daarnaast coach ik scenarioschrijvers bij het ontwikkelen van hun script.

Kun je ons wat vertellen over de nieuwe serie Centraal?

Centraal is de opvolger van de One Night Standseen serie tv-films van nieuwe makers. De ONS hadden elk jaar een inhoudelijk thema, bijvoorbeeld ‘Wraak’ of ‘Heimelijke liefde’, bij Centraal is gekozen voor een ander uitgangspunt: alle verhalen beginnen en eindigen op het station van Rotterdam.

Geen inhoudelijke kapstok dus, maar een vorm die ruimte laat voor de eigenheid van de makers en toch de verschillende verhalen verbindt. Ik zie dat station als een soort beest, een levend organisme waar mensen werken, reizen, eten, shoppen. Zo’n plek waar iedereen wel eens komt. Wanneer ik tussen die massa’s loop, ben ik altijd nieuwsgierig naar waar al die mensen vandaan komen, waar ze heen gaan, wat voor levens ze leiden. Het idee van Centraal de serie is dat je in die heksenketel van het station iedere aflevering met iemand anders mee gaat. En dat je dus elke keer in een totaal ander leven en een totaal ander verhaal terechtkomt. Ook het genre is niet gegeven, comedy, absurdisme of realisme, alles is mogelijk.

Met verschillende regisseurs en scenaristen voor de verschillende afleveringen; hoe is dat in zijn werk gegaan?

Anders dan bij de ONS hebben de makers van Centraal regelmatig bij elkaar gezeten. Het was mijn rol om met de scenaristen en regisseurs te overleggen over het geheel, dus over de start en het eind op het station en over de leader. Maar ook over mogelijke kruisbestuivingen tussen de afleveringen. Over karakters die een belangrijke rol in de ene en soms een klein rolletje in een andere aflevering speelden. Om op die manier de wereld een beetje herkenbaarder te maken of om een verhaal net even af te maken. Zo komt een vrouw die in de eerste aflevering niet zwanger kan worden van haar man, in een latere aflevering langs met een dikke buik – het gevolg van het avontuur dat we gezien hebben. 

De bijeenkomsten met de makers waren heel geanimeerd, er kwamen veel ideeën op tafel. Meer dan we uiteindelijk productioneel konden waarmaken. De films zijn niet tegelijk gedraaid, dus acteurs waren niet altijd beschikbaar. Ook de stationsscènes konden niet zo gedraaid worden als we hadden gehoopt. Na aanvankelijk enthousiasme van de NS bleek later dat er toch veel niet mogelijk was. Dat is ook de reden dat de opvolger van Centraal, De Straat heet. Een straat is productioneel beter te doen.

Hoe was het om te werken met verschillende casts en crews?

Je vraag over de verschillende crews en casts kan ik niet goed beantwoorden. Ik ben betrokken geweest bij de ontwikkeling.

Het werken met de scenaristen en regiseurs was heel aanstekelijk. Een tafel vol verhalenvertellers die elkaar uitdagen om hun verhaal zo goed mogelijk te vertellen, dat is een feestje.

Centraal was voor iedereen een avontuur, en al werkend hebben we moeten uitvinden hoe we invulling zouden geven aan dit format. We begonnen met grotere plannen op het station dan uiteindelijk gerealiseerd zijn. Dat kwam door productionele beperkingen, maar ook omdat de kwaliteit van de verhalen voorop heeft gestaan. Natuurlijk wil je kijkers naar de serie trekken, maar het succes van een los/vaste serie als Centraal wordt uiteindelijk bepaald door de kwaliteit van de afleveringen. 

Welke aflevering is het meest bijgebleven en wie moeten we in de gaten houden?

Ik heb nog niet alles af gezien, dus moeilijk te zeggen welke aflevering me het meest is bijgebleven. Maar ik ben nu al zeer onder de indruk van een aantal acteerprestaties. Er komen nieuwe of onbekende acteurs langs die ik echt heel goed vind. Bijvoorbeeld Judith Noyons in Wat je vindt, mag je houden. Of de ontroerende Jashayra Oehlers in Afua

Ik bedoel dit niet als dooddoener, maar ik vind dat je alle makers van deze reeks in de gaten moet houden. Iedereen steekt zijn nek uit en laat zien waar hij of zij voor staat.

Maar als je namen wilt horen, let dan op scenarist Ilse Ott en regisseur Sia Hermanides, die het gelukt is een film te maken over de wereld van pubermeisjes die heel levendig, geloofwaardig en ontroerend is. Met amateurs die de sterren van de hemel spelen. Of misschien niet spelen maar zijn.

Naar welke volgende projecten kunnen wij uitkijken?

De opvolger van Centraal is dus De Straat. Daar ben ik niet meer bij betrokken, ik heb nu tijd nodig om zelf te schrijven. Ik werk op dit moment voor Pupkin en de VPRO aan de tv-serie Lampje, naar het onvolprezen boek van Annet Schaap. Lampje is de dochter van de vuurtorenwachter, die in een storm te laat is om het licht aan te steken waardoor er een schip vergaat. Vanaf daar begint een groot avontuur met zeemonsters en piraten, dat in de kern gaat over ouders en kinderen en het verdriet als je iemand moet missen.