Imperial Settlers

Imperial Settlers
Ignacy Trzewiczek
Civilization
White Goblin Games (NL), Portal Games (Engels)
2014
Mateusz Bielski, Tomasz Jedruszek, Jarosław Marcinek, Rafał Szyma
1-4
45–90 Min

Oude beschavingen, onze wereldhistorie staat er bol van. Een lange tijd zijn de oude beschavingen een hobby geweest van avonturiers, rijke verzamelaars en deskundigen die in dat vakgebied werkten. Maar met de opkomst van vooral het bewegend beeld werd het al snel mogelijk voor iedereen om kennis te maken met onze rijke historie, denk bijvoorbeeld aan Ben-Hur. In de filmwereld zie je dan ook van allerlei beschaving voorbij komen, zoals de (misschien niet zo erg beschaafde) Barbaren in Conan the Barbarian, of het Romeinse rijk in Monty Python’s Life of Brian.

In de bordspelwereld heeft het eventjes geduurd voordat er op zijn minst wat variatie in de beschavingen kwam. Een welbekende anekdote is dat in het verleden de meeste Euro spellen, een type spel hoofdzakelijk gericht op de strategie en minder op het thema, bijna altijd om handel in het mediterraans gebied draaide. Met de opleving die bord- en kaartspellen hebben ondergaan is gelukkig ook het gebruik van de oude beschavingen als thema enorm toegenomen. Een goed voorbeeld waar diversiteit ter harte is genomen is het kaartspel Imperial Settlers, waarin de speler de mogelijk heeft een beschaving op te bouwen van één van vier volkeren uit de oudheid; Barbaren, Egyptenaren, Japanners of Romeinen.

Imperial Settlers is een tableau en engine builder spel. Het idee van een tableau builder is dat door het spel heen steeds meer kaarten voor je op tafel komen te liggen. Dit creëert een overzicht van kaarten die vaak een interactie met elkaar kunnen hebben. Met een engine builder wordt een spel bedoeld waarin je met kleine middelen en weinig mogelijkheden begint, maar dat probeert uit te bouwen waardoor je aan het einde van het spel enorm veel middelen hebt en veel acties uit kan voeren.

Zo ook met Imperial Settlers. Je begint met een eigen (verticaal) bordje, met daarop alleen een minimaal aantal grondstoffen als productie en verder een aantal kaarten in de hand. Deze kaarten komen van een deck specifiek aan je eigen volk, hierin zitten kaarten die je unieke mogelijkheden geeft, en van een algemene stapel met meer gemeenschappelijke opties. In zowel je eigen als het algemene deck kunnen de kaarten onderverdeeld worden in de volgende categorieën:

Productie locaties: De bouwstenen van je motor. Deze locaties geven je elke beurt extra grondstoffen, maar ook direct wanneer je ze in je tableau neerlegt.

Voordeel locaties: De smaakmaker in je motor. Voordeel locaties geven je een bonus op acties die je uitvoert. Vaak geven deze kaarten dan ook richting in je strategie.

Actie locaties: En dan nog de drijfveer. Actie locaties geven de mogelijk om je grondstoffen en acties om te zetten in punten of andere mogelijkheden. Alleen kunnen deze maar één of twee keer per ronde geactiveerd worden.

Een ronde begint met het verkrijgen van één locatie kaart van je eigen deck. Daarna worden er een aantal locatie kaarten uit de algemene stapel open op tafel neergelegd waaruit iedere speler, in volgorde, in totaal twee kaarten op de hand mogen nemen. Dan krijg je de grondstoffen van je productie locaties en handelsverdragen, waarna spelers om de beurt een actie zullen uitvoeren totdat iedereen heeft gepast. De meest voorkomende actie is uiteraard het bouwen van een locatie. Dit kost een aantal grondstoffen, bijvoorbeeld twee steen en een hout, om dan de locatie vanuit je hand in je tableau neer te leggen. En mocht het om een locatie van je eigen beschaving gaan, zal je over het algemeen een andere locatie in je tableau daarvoor moeten opgeven.

Voor de kosten van een appel, één van de grondstoffen die je kan produceren, kan je een kaart in je hand van je eigen beschaving inzetten als een handelsverdrag. Deze werkt hetzelfde als een productie locatie, alleen produceert een handelsverdrag altijd maar één stuks van het afgebeelde goed. Als voordeel is dan wel dat een handelsverdrag niet door de tegenstander geplunderd kan worden.

Want een volgende actie die een speler kan doen is Plunderen. Hiervoor betaal je twee zwaarden en dan kan je een kaart in het tableau van je tegenstander plunderen. Jij krijgt een aantal grondstoffen, en de betreffende kaart van de tegenstander wordt omgedraaid waardoor deze niet meer bruikbaar is. Je tegenstander krijgt daar wel compensatie van één hout voor, en de omgedraaide kaart is nu voor die speler beschikbaar als een fundament dat gebruikt kan worden als je een locatie wil bouwen van je eigen beschaving. Het is ook mogelijk om een kaart uit je hand weg te plunderen. Dit kost een zwaard om de plunderbuit van deze kaart te verkrijgen waarna de betreffende kaart moet worden afgelegd.

Een actie kan ook worden ingezet voor het activeren van een actie locatie. Hiervoor heb je grondstoffen en/of arbeiders nodig, die dan worden omgezet in andere, vaak meer nuttige middelen. Arbeiders kunnen per paar ook als een actie worden ingezet om aan één van de basis grondstoffen of een nieuwe kaart te kunnen komen. Hoewel dit misschien een verspilling lijkt, omdat actie locaties vaak betere opties hebben, zijn er zeker genoeg momenten in het spel waarbij je geen actie locatie meer kan activeren en toch heel erg graag nog die ene steen zou willen hebben.

En als laatste kan je passen. Dan doe je voor de rest van de ronde niets meer, maar je locaties kunnen ook niet meer geplunderd worden. Op het juiste moment passen kan daarom soms best een spaak in het wiel steken van je tegenstander, als die er op had gerekend om nog een locatie van jou te kunnen plunderen.

Imperial Settlers duurt in totaal vijf rondes, waarna je voor elke algemene locatie kaart in je tableau één punt en voor elke locatie kaart van je eigen beschaving twee punten krijgt. Deze worden opgeteld bij de punten die je tijdens de vijf rondes heb weten te verzamelen. De speler met de meeste punten heeft zijn beschaving het best op weten te bouwen en is dan ook de winnaar.

Elke keer als ik Imperial Settlers speel sta ik verbaast hoeveel ik aan het einde van spel heb kunnen bouwen. Je begint het spel met zo weinig, een aantal arbeiders en wat hout of steen, maar al direct in de eerste ronde probeer je dat uit te bouwen zodat je de volgende ronde nog meer kan bouwen. Dit is waar Imperial Settlers in uitblinkt, omdat elke productie locatie en handelsverdrag die je in je tableau neerlegt ook gelijk nieuwe grondstoffen produceert. En hoewel langzaam in het begin, in latere rondes merk je al snel het sneeuwbal effect dat dit heeft op de motor die je probeert op te bouwen.

Maar ook al snel merk je dat je moet zorgen om meer locatie kaarten in je hand zien te krijgen, om gebruik te kunnen maken van alles wat je kan doen met je beschaving. Interessant hierin is dat iedere beschaving zijn eigen manier heeft van spelen. Waar de Romeinen bijvoorbeeld veel steen nodig heeft, iets waar hun productie locaties ook voor zal zorgen, zoeken de Barbaren juist meer naar hout voor hun locaties.

Echter kan je wel pech hebben met de kaarten. Het kan gebeuren dat je niet snel genoeg aan een aantal productie locaties kan komen, waardoor je tegenstander al snel uit kan lopen. Dat zegt niet altijd alles in Imperial Settlers, de laatste paar rondes kan weer veel ingehaald worden, maar het is zeker iets om in je strategie mee te nemen. Ook moet je flink rekening houden met de speler interactie in Imperial Settlers, het plunderen. Je tegenstander aanvallen, of anders dwars zitten door middel van sommige kaarten, is niet voor iedereen weg gelegd. Al moet wel gezegd worden dat het plunderen niet altijd negatief hoeft te zijn. Die ene hout die je er van krijgt kan precies dat zijn wat je nodig hebt voor je volgende actie.

Alles bij elkaar kan ik Imperial Settlers zeer goed waarderen voor de eenvoudig regels, maar toch wel prettige uitdaging in het proberen om de beste beschaving op te bouwen. Er zijn ondertussen ook al een aantal uitbreidingen bijgekomen met nieuwe beschavingen en variaties, waarmee mijn interesse in het spel nog lang zal voortduren. Als laatste wil ik nog vermelden dat voor de solo spelers onder ons Imperial Stettlers een variant heeft waarmee je met een beschaving tegen het spel zelf speelt. Al met al is Imperial Settlers dus een aanrader.