Hellraiser de film Mythos

retro_hellraiser_poster_by_killerincdesigns-d41qohsIn 1986 kwam het verhaal The Hellbound Heart uit van de horror schrijver Clive Barker in de derde volume van Night Visions serie. Het verhaal is echter door Harper Collins opnieuw uitgegeven als apart boek. Clive Barker wiens verhalen eerder verfilmd waren, zat voor de verfilming van dit verhaal zelf op de regisseursstoel. Dit was de eerste maal dat Clive Barker een feature length film regisseerde.  Het resultaat van zijn werk is in 1987 bewonderen als Hellraiser. Clive heeft aardig wat kleine zaken uit The Hellbound Heart veranderd om de film beter te laten lopen. Het meerendeel van deze zaken zijn niet noemenswaardig. Het grootste verschil tussen de The Hellbound Heart en de verfilming ervan is toch wel de hiërarchie van de Cenobites. In het boek is de vrouwelijke Cenobite de leider van de groep die in de aardse dimensie komt, in de film is dit de zogeheten Pinhead. In het boek is the Engineer de achterliggende heer van de Cenobites, in de film wordt deze echter niet genoemd.  Ondanks de veranderde zaken sloeg Hellraiser in als een bom bij het horror lievend publiek en daarbuiten. Ook niet verwonderlijk als je je bedenkt dat de horror die destijds uitkwam alleen maar bestond uit films waarbij de één na de andere jongere vermoord werd door één of andere seriemoordenaar die wel of niet van bovennatuurlijke aard was.

De eerste in de serie van Hellraiser films verkende een wereld naast de onze waarin pijn en plezier grenzen aan elkaar. Hierin laten de Cenobites degenen die hen uitnodigen deel nemen in deze wereld waar pijn en genot elkaar overschrijden.  Zoals een quote uit deze film ook aangeeft, de Cenobites zijn: “Explorers in the further regions of experience. Demons to some. Angels to others.”

Deze film centert om Frank en Kirsty. Frank heeft in de eerste instantie de Cenobits opgeroepen om de grenzen van het genot te overschrijden. Frank wordt meegenomen, maar weet te ontsnappen. Dit en dat de Puzzle Box in handen van Kirsty zijn gekomen,  zorgt ervoor dat de Cenobites terug in de aardse dimensie komen.

In 1988 komt zoals het een goede horrorfilm behoort het eerste vervolg op Hellraiser genaamd Hellbound: Hellraiser II uit. Clive Barker heeft voor dit tweede deel plaats gemaakt op de regisseursstoel voor  Tony Randel. Clive heeft voor deze tweede deel in de serie echter wel het screenplay geschreven.

Dit tweede deel geeft meer tekst en uitleg over de wereld van de Cenobites en over hun ontstaan. Het grootste gedeelte van de film speelt zich ook af in deze wereld. Vragen die het eerste deel opriepen komen hier meer tot uiting. Helaas roept ook deze film vele vragen op die niet beantwoord worden.

Het verhaal richt zich voor een tweede maal op Kirsty. Na de gebeurtenissen uit de eerste film zit ze in een psychiatrische inrichting. Deze inrichting wordt echter al snel onderdeel van de mysterieuze wereld van de Cenobites. Kirsty moet wederom de strijd met de Cenobites aangaan en ontmoet hierdoor de heerser van hun wereld: de Leviathan.

Het duurde vier jaar voordat er weer een vervolg uitkwam, desondanks kwam deze. Dit derde deel in serie werd omgedoopt tot Hellraiser III: Hell on Earth. De regie was voor dit derde deel in handen van Anthony Hickox. Clive Barker was ditmaal alleen erbij als zijnde producent. Het script voor deze film is gemaakt door Tony Randel en Peter Atkins.

Dit derde deel is meer een vervolg wat Hellraiser waardig is. Ditmaal wordt er geen verdere tekst en uitleg gegeven over de Cenobites of hun wereld. Hierin zijn de Cenobites enkel bezig met de core bussiness: degenene die ze uitnodigen trakteren op een genot waarbij de grens naar pijn ver overschreden wordt. De Cenobites die in het tweede deel gedood zijn, worden vervangen door waardige en onwaardige opvolgers die je ook gecreëerd ziet worden.  In dit derde deel wordt ook voor de eerste maal de controverse met het geloof erg sterk naar voren gebracht.  Een priester houdt een kruis op naar Pinhead die deze doet smelten en daarop antwoord: “Thou shalt not bow down to any graven image.” Er wordt nog een schepje bovenop gedaan wanneer Pinhead zichzelf kruisigt en zich offert zodat de mensheid in zonde kan leven.  Vanaf Hellraiser III is Miramax (later Dimension Films) ook de eigenaar van de filmrechten op Hellraiser.

Ditmaal is het niet Kirsty waar het omdraait. Nee het is J.P. Monroe en Joey Summerskill die de menselijke hoofdrol hebben. Pinhead zit gevangen in de The Pillar of Souls die we aan het eind van de tweede film zagen verschijnen. J.P. Monroe weet Pinhead te bevrijden waardoor de inmiddels tot Black Pope of Hell omgedoopte Cenobite hem en de gegadigden trakteren op een World of Pain.

In 1996 besloot Dimension Films dat het tijd was om een nieuwe film in de Hellraiser serie te maken.  Dit vierder deel werd gedoopt tot: Hellraiser IV: Bloodline. Peter Atkins die het derde deel schreef is benaderd om het script te schrijven en Kevin Yagher om de regie op zich te nemen.  In dit vierde deel duiken we dieper op de historie van de Cenobites in en gaan we naar het onstaan van de Puzzle Box AKA The Lament Configuration AKA Lemerchand Configuration. Alhoewel het derde deel van de serie als het laatste goede deel gezien wordt is dit deel voor velen de afsluiter van de serie. Dit deel houdt zich namelijk niet alleen bezig met het ontstaan de Lament Configuration die de Cenobites oproept maar ook met de tegenhanger The Elysium Configuration die de Cenobites verdrijft naar hun eigen dimensie. De uiteindelijke confrontatie speelt zich in de verre toekomst in een ruimtestation af. Hierdoor is de grens tussen Horror en Science Fiction ver te zoeken. Tijdens het filmen kregen Dimension Films en  Kevin Yagher dusdanige artistieke meningsverschillen dat Kevin Yagher plaats heeft gemaakt voor Joe Chapelle om de film af te ronden zoals Dimension Films het wou. Dit is tevens ook de laatste film waarbij Clive Barker als producent zijnde meewerkte.

In Hellraiser: Bloodline zien we het ontstaan van de Lemarchand Configuration in de Victoriaanse tijd en ook de eerste Cenobite in de aardse dimensie. De puzzeldoos komt in de loop der jaren bij verscheidene mensen in handen totdat hij weer terugkomt bij de oorspronkelijke bloodline die deze gemaakt heeft. Lemerchand. Het is nu aan de Lemarchand bloodline om de Cenobites voor eens voor altijd te verdrijven van de aardse dimensie met behulp van de Elysium Configuration. Deze strijd wordt in de verre toekomst uiteindelijk pas besloten.

Hellraiser IV: Bloodline werdt als zijnde het einde van de serie gezien. Velen waren dan ook stomverbaasd dat Dimension Films in 2000 met een nieuw vervolg op de proppen kwam genaamd: Hellraiser: Inferno. Paul Harris Boardman en Scott Derrickson hadden het script voor een psychologische thriller geschreven die bij de mensen van Dimension Films onder ogen is gekomen. Dit script zagen ze wel iets in. Om het echter beter voor de verkoop te maken zijn er stukken herschreven zodat Pinhead en enkele nieuwe Cenobites in deze film zijn opwachting kon maken en deze film dus op de markt gebracht kon worden als zijnde een nieuw deel in de Hellraiser Mythos.  Het is in deze film ook duidelijk te merken dat de Cenobites erbij geschreven zijn en niet tot het oorspronkelijke verhaal behoren. Hellraiser: Inferno is dan ook op het moment van uitkomst het slechtste deel  in de Hellraiser mythos. Enige pluspunt wat deze film echter wel meebrengt is de terugkomst van de Chatterer en dat de Engineer (de heer achter de Cenobites) voor de eerste maal genoemd wordt. Toch is de Engineer zoals deze in Hellraiser: Inferno afgebeeld wordt nog steeds niet wat Clive Barker in eerste instantie bedoeld heeft. Dit is de eerste film waarbij Clive Barker niets meer te maken heeft op de bedenker van de Cenobites na.

In deze film met Hellraiser elementen gaat het om een corrupte agent die alles doet wat God verboden heeft terwijl hij het eigenlijk toch wel erg goed voor elkaar heeft. Hij gaat echter zijn eigen ondergang tegemoet als hij op jacht is naar de mysterieuze moordenaar genaamd de Engineer.

Twee jaren na de verschrikkelijke Hellraiser: Inferno, denkt Dimension Films dat het tijd is voor weer Hellraiser. Ditmaal pakken ze het goed aan. Kirsty, de enige die de Cenobites overleefd heeft is terug om wederom de strijd aan te gaan. Hellraiser: Hellseeker lijkt in de eerste instantie de film waarin Bloodline en Inferno eindelijk goed gemaakt worden met een waardig vervolg en hopelijk een showdown tussen Kirsty en de Cenobites. Niets is echter minder waar.  Clive Barker wordt er weer niet bij betrokken en de regie is wederom in handen van een nieuwe regisseur: Rick Bota.

Trevor de man van Kirsty beland in een auto-ongeluk waarbij Kirsty overlijd. Hij overleeft het echter, maar met geheugenverlies. In zijn tocht naar de verloren herinneringen stuit hij op Pinhead en wordt hij geconfronteerd met de werkelijkheid.

In 2005 bedenken Dimension Films dat ze de Hellraiser Mythos nog niet genoeg uitgemolken hebben en besluiten meteen maar twee vervolgen op Hellraiser uit te geven. De eerste hiervan is Hellraiser: Deader. Wederom een film geregisseerd door Rick Bota. Het script is geschreven door Neal Marshall Stevens en was niet bedoeld als zijnde een Hellraiser film. Dimension Films dacht hier echter weer anders over.

Amy Klein wordt naar Boekarest gestuurd om onderzoek te verrichten naar de zelfmoord cultus genaamd The Deaders. Ze raakt er dusdanig in verstrikt dat ze geen andere uitweg meer ziet dan bij de cultus aansluiten.  De cultus is echter niet wat het lijkt, vooral niet als er Cenobites bij komen kijken.

Tegelijkertijd met Hellraiser: Deader werd de 8ste film in Hellraiser Mythos genaamd Hellraiser: Hellworld gefilmd. Zoals zijn twee voorgangers is Hellraiser: Hellworld door Rick Bota geregisseerd met wederom geen medewerking van Clive Barker behalve credit voor de Cenobites. Dimension Films slaat in deze film als ze het al niet eerder gedaan hadden, compleet de plank mis. In Hellworld zetten ze Hellraiser neer als zijnde een populair spel.

Enkele jongeren worden uitgenodigd om naar een Hellraiser feest te gaan. Het hele feest is vol met iconografie uit het spel Hellraiser evenals een lugubere sfeer. De feestgangers weten echter na een tijd niet meer wat werkelijkheid is en wat niet, in de Hellworld.

Hellraiser is als een zeer sterke vernieuwende horror film neergezet waarbij S&M en moraal de hoofdmoot spelen. Helaas zoals het voor vele goede horrorfilms geld was Hellraiser verdoemd tot een leven  van slechte vervolgen. Hellbound en Hell on Earth waren nog goed te pruimen. Bloodline had het einde van de serie moeten zijn. Helaas heeft Dimension Films aardig wat roet in het eten gegooid met de direct to video releases van de verscheidene vervolgen. Deze vervolgen hebben de mythos geen goed gedaan. Elke nieuw deel verkende de mythos verder dan goed was. De films die echter niet als Hellraisers geschreven zijn, verpesten de mythos met wendingen en elementen die niet bij Hellraiser mythos horen. Hellworld slaat echter alles door de mythos als een spel neer te zetten. Dit is toch wel de slechtste in de Hellraiser Mythos. Ik persoonlijk ben een liefhebber van de oorspronkelijke Hellraiser en heb dan de film en al zijn vervolgen thuis liggen. Hellraiser heeft een dusdanige stempel op de filmwereld gedrukt dat je er niet meer omheen kan. Bijna iedere horror liefhebber kent de films of heeft er wel eens van gehoord. Sterker nog, ik denk dat dat voor iedere filmliefhebber geldt. Het is denk ook erg moeilijk om om Hellraiser heen te komen gezien het scala aan merchandise wat er van te krijgen is en de muziekindustrie die de naam graag heeft misbruikt. In de jaren 90 beleefde Hellraiser weer een grote bekendheid door de muziekindustrie. Pinhead en de naam Hellraiser werden destijds namelijk gebruikt voor gabber/hardcore cd’s en feesten. De Hardcore scène had er destijds sowieso een handje van om horror iconen hiervoor te geruiken.

In 2008 komt er overigens weer een nieuwe Hellraiser van Dimension Films uit. Ditmaal wagen ze zich eraan om het eerste geniale deel maar eens in een hedendaags jasje te stoppen. M.a.w. ze gaan een remake van Hellraiser maken… Persoonlijk zit ik hier allesbehalve op te wachten.. Remake’s beloven meestal geen goed. Al helemaal niet als je je bedenkt dat de maatschappij achter deze remake er verantwoordelijk voor is dat de gehele mythos van Hellraiser verpest is. Het enige lichtpuntje wat bij deze remake is is dat Clive Barker het script voor de film schrijft….

Hellraiser feitjes:

  • De eerste Hellraiser is gemaakt voor een budget van $1,000,000 terwijl deze meer dan het 20voudige opleverde.
  • Doug Bradley kreeg twee rollen aangeboden. Een verhuizer en Lead Cenobite ( de naam Pinhead is tijdens het filmen pas ontstaan). Hij had bijna de rol voor Lead Cenobite afgewezen omdat zijn gezicht niet herkenbaar in beeld zou komen.
  • De Industrial band Coil heeft de soundtrack voor de eerste Hellraiser film gemaakt. Clive Barker heeft de soundtrack echter afgewezen omdat deze muziek in combinatie met de beelden zijn maag deed omdraaien.
  • De regie van Hellraiser IV: Bloodline staat op naam van Alan Smithee. Alan Smithee is een pseudoniem voor een regisseur, die aan heeft kunnen tonen aan de Directs Guild of  America, dat de film gemaakt is buiten zijn creatieve controle om.
  • Pinhead heeft in Hellraiser: Inferno meer screentime dan in de eerste Hellraiser.
  • Er zijn gedurende de gehele Hellraiser Mythos 21 verschillende Cenobites te zien. Hierbij tel ik de tweelingen als 1 en maak ik onderscheid tussen de eerste en de tweede Chatterer