Deranged

Poster voor de film "Deranged"

Deranged

R 83 min - Crime, Horror, Thriller
Your rating:

Country:   Canada United States of America
Language:  English
Release Date:  1974
Director:  Jeff Gillen, Alan Ormsby
Runtime:  1 h 23 min


Tagline: Pretty Sally Mae died a very unnatural death! ... But the worst hasn't happened to her yet!

Er zijn veel filmliefhebbers die in absoluut katzwijm vallen als ze de titel Psycho horen. En da’s vrij terecht, aangezien het handelt over 1 van de topfilms die regisseur Alfred Hitchcock heeft gedraaid. Die film is gebaseerd op een roman van Robert Bloch en is een meesterwerk met een acteerprestatie van Anthony Perkins die zeer hoge toppen scheert. Gebaseerd op de echte Ed Gein (een seriemoordenaar die lijken uit de grond haalde om er verschillende gebruiksvoorwerpen vaan te maken) was het een film die vele ogen deed open gaan. Een andere bekende film die de mosterd gehaald heeft bij deze levensechte moordenaar is de absolute klassieker The Texas Chainsaw Massacre en ook dat is een film die zelfs nu nog als een referentiepunt dient. Een beetje vergeten is Deranged, een zwartkomische film die nochtans op een uiterst hoog niveau speelt.

Ezra Cobb houdt van zijn moeder. Sterker nog, hij adoreert haar, maar ze staat op het punt om te sterven. Dat is een gegeven wat Ezra tot waanzin drijft, in die mate dat hij beslist om haar lichaam op te graven en het terug naar de oorspronkelijke slaapkamer te brengen. Tot daar aan toe maar Ezra is toch eenzaam en wilt graag een vrouw hebben. Hij gaat op zoektocht en vindt een serveerster in een bar waar hij een oogje op laat vallen. Die heeft weinig interesse in de avances van Ezra, wat de man niet tegenhoudt om indruk te maken. Indruk maken bij Ezra heeft echter een andere betekenis dus de serveester moet uiteindelijk de kop kleiner gemaakt worden. Het leven gaat verder en de vriendin van de zoon van de buurman wordt opgemerkt door Ezra. Zal zij het overleven of wordt zij een slachtoffer?

Initieel lijkt de film een raar pad op te gaan. Een reporter spreekt de kijker direct aan, alsof we naar een reconstructie kijken van wat reeds gebeurd is, en de man (gespeeld door de acteur die Barry Convex vertolkte in Videodrome en ook nog opdook in Black Christmas) zal doorheen de film op gepaste tijd zijn ‘reportage’ verderzetten. Het geeft de film het gevoel van een kille documentaire te zijn over de misdaden van Ezra Cobb, wat versterkt wordt door de winterachtige kilte en het gebruik van een soundtrack die voornamelijk bestaat uit orgelmuziek. Desondanks is er ook plaats voor wat zwarte humor, wat wonderwel werkt. Het gezin wat zich over Ezra ontfermt na de dood van diens moeder is een overdreven variatie van de perfecte Amerikaanse droom dat er niet in slaagt om het vreemde gedrag van Ezra Cobb te plaatsen, alsook een aantal het personage van Maureen Selby, die haar overleden echtgenoot in een seance vraagt of ze met Ezra naar bed mag gaan.

Veel van de humor komt ook voort uit Ezra Cobb, die af en toe een vrij guitige indruk maakt, wat ook verklaart waarom niemand hem echt serieus neemt. Het komt dan ook des te harder aan als hij zijn ware kleuren laat zien. In een meesterlijke performantie slaagt acteur Roberts Blossom (de meesten zullen hem kennen uit Home Alone) erin om in elk aspect van Ezra Cobb (van meelijwekkende moederskindje tot zich in mensenhuidkledende moordenaar en alles daartussen) uitermate overtuigend te zijn, wat ook geholpen wordt door de enigszins frêle bouw van de man. De achteloosheid en de blik op zijn gezicht (wat lijkt op een schavuit die aan het knutselen gaat) tijdens de meest beruchte scène (waarvan ik enkel zeg dat er een lepel en afgehakt hoofd in voorkomt) zorgt voor een mix tussen humor en gruwel. Terwijl de meeste andere acteurs ook hun ding doen (met op kop de actrice die Ezra’s Godvrezende moeder speelt die Ezra ook nog na haar dood beroert), is de verknipte landbouwer het kloppend hart van de film.

Aangezien The Texas Chainsaw Massacre en Deranged geïnspireerd zijn door Ed Gein komen in beide films een aantal elementen terug. Zo zijn de huizen in beide films vervallen en verkommerde boerderijen waar iedereen netjes buitengehouden wordt omdat ze anders de vele lijken en botten zouden kunnen waarnemen. Op een bepaald moment (Ezra voelt zich eenzaam en gaat op zoek naar een vrouw) brengt hij toch iemand mee (tegen haar wil uiteraard) en aan haar laat hij zijn handwerk zien, zoals een trommel gemaakt uit huid en waar hij een groot bot gebruikt om op te slaan. Die lijken zien er trouwens overtuigend wansmakelijk uit. Qua gore en bloedvergieten is de film net zoals The Texas Chainsaw Massacre eerder aan de tammere kant, maar net zoals bij Tobe Hooper’s klassieker heeft de film het niet nodig om het gewenste effect te bereiken, doch wat er is, is van een uitstekende kwaliteit. Niet verwonderlijk als je weet dat een jonge Tom Savini meewerkte.

Waarom is Deranged niet zo bekend geworden als The Texas Chainsaw Massacre? Ik heb er niet meteen een verklaring voor, maar waar Tobe Hooper’s film een constante aanslag is op de zenuwen en meer een traditionele horrorfilm, daar is Deranged eerder een ‘slice of life’ film over Ed Gein. De film kabbelt voort, met hier en daar een macabere uitbarsting. Ondanks dat de film een getrouwere uitbeelding zou zijn van het verhaal van Ed Gein slaagt The Texas Chainsaw Massacre er in om veel compromislozer en brutaler te zijn. En als horroricoon spreekt Leatherface nu eenmaal meer tot de verbeelding dan de schuchtere Ezra Cobb, die als menselijk wezen wel overtuigender is, waar je zelfs enige empathie voor kan voelen als je ziet wat er met hem gebeurt voordat hij helemaal doordraait. Beide films hebben dus een andere doelstelling voor ogen en slagen daar allebei in.

Soms grappig, soms gruwelijk, soms intens, altijd interessant. Deze kleinschalige film is een verborgen klassieker die als voorbeeld kan dienen voor soortgelijke werken over seriemoordenaars.