Blade Runner 2049

Met Blade Runner 2049 zet Denis Villeneuve (Arrival, Prisoners) een waardige opvolger neer die de eerste Blade Runner film hier en daar zelfs overtreft. Het heeft genoeg raakvlakken met de vorige film om echt verwant te voelen, maar brengt de Blade Runner-wereld tegelijk de 21e eeuw in, met verdieping en uitbreiding zowel op thematisch als visueel vlak.

Blade Runner 2049 speelt zich 30 jaar af nadat we met Deckard kennis maakten. We volgen het leven van de replicant K (Ryan Gosling; Drive, La La Land). K is een politieagent in LA. Net als Deckard (weer door Harrison Ford gespeeld) destijds deed, jaagt K op ontsnapte replicants. K is een recenter model replicant, een type dat door de vernieuwing van het bedrijf van Niander Wallace (Jared Leto; Requiem for a Dream, Dallas Buyers Club) altijd zal gehoorzamen aan zijn baas. K, door Gosling prachtig ondoorgrondelijk neergezet, komt op het spoor van de replicant en proteine-boer Sapper (Dave Bautista; Guardians of the Galaxy, Spectre) en doet een ontdekking op diens boerderij die hem op een verder pad stuurt waarbij hij een mysterie moet ontrafelen over de historie (en toekomst) van niet alleen replicants, maar ook over de mensheid en de menselijke ziel.

Onderweg maken we kennis met zowel Joi (Ana de Armas; War Dogs, Knock Knock), de virtuele vriendin van K, als Luitenant Joshi, zijn baas (Robin Wright; House of Cards, Forrest Gump). Later in de film kruist K ook nog paden met de meedogenloze Luv, de rechterhand van Wallace (een angstaanjagende rol van de Nederlandse Sylvia Hoeks).

Het script van de film is (onder anderen) van de hand van Hampton Fincher, die ook het screenplay van de eerste film schreef. Op veel plekken wordt op thema’s van de eerste film gevarieerd. In plaats van de Voigt-Kampf test van de eerste film zien we een bizarre, fascinerende woord-reactietest. In plaats van de geishas op gigantische tv schermen zijn er nu nog grotere holografische projecties. Op allerlei manieren is de schaal veel groter geworden. Ook visueel is de schaal groter. Indrukwekkende locaties en gebouwen komen echter op de vertrouwde rustige, sfeervolle manier in beeld. Villeneuve neemt de tijd om de verbluffend mooie sets op je in te laten werken. Alles is tot in de puntjes strak uitgedacht.

Contrasterend met de overweldigende visuals is het acteerwerk juist ingetogen. K is rustig en onleesbaar, Luv is ijzingwekkend kalm en Harrison Ford zit vol ingehouden kracht in een van de beste rollen van zijn carrière. Ook hier komt het rustige tempo de film ten goede.

Dit alles zorgt er wel voor dat de film met zijn lengte van 164 minuten niet geheel toegankelijk is. Er kan ook naar verwezen als een arthouse film van 150 miljoen. Het publiek wordt niet aan de hand genomen in het verhaal en nergens wordt persé expliciet duidelijk gemaakt wat het idee nu precies is. De thema’s zijn vrij te interpreteren en de film zal dus veel discussies kunnen veroorzaken. Virtuele vriendin Joi is hier een mooi voorbeeld van. Enigszins geïnspireerd door Her, heeft in Blade Runner 2049 de zelf al kunstmatige hoofdpersoon een nog minder ‘echte’ vriendin. Ze is een projectie, maar lijkt toch een eigen wil te hebben. Waar de traditionele replicants nog van vlees en bloed zijn gemaakt, bestaat Joi slechts als software. De existentiële vraagstukken die in de verschillen tussen Joi en K enerzijds, en K en ‘echte’ mensen anderzijds naar voren komen worden goed uitgemeten. Hierin doet de film eer aan het boek van Philip K Dick, Do Androids dream of electric sheep? waar de Blade Runner wereld uiteindelijk zijn ontstaan aan heeft te danken.

Het is moeilijk in te schatten wat de impact van de film nu precies zal zijn. Vermoedelijk zal het succes niet erg in de korte termijn zitten maar zal Blade Runner 2049, net als het origineel, met de tijd verdiend het label van klassieker krijgen.